Koffiemachine reinigen: compleet onderhoudsschema en stappenplan

Een goede koffiemachine kan jaren meegaan, maar alleen wanneer je hem goed onderhoudt.

Koffieresten, koffievetten, melk en kalk komen dagelijks in contact met verschillende onderdelen van de machine. Wanneer deze resten zich ophopen kan dat invloed hebben op smaak, werking en uiteindelijk de levensduur van het apparaat.

Het probleem is dat “de koffiemachine reinigen” eigenlijk uit meerdere verschillende werkzaamheden bestaat.

Een reinigingstablet doet namelijk iets anders dan ontkalker. Een melkreiniger gebruik je voor een ander probleem dan een reiniger voor een koffiemolen.

In deze gids leggen we uit welk onderdeel je wanneer reinigt en welk type reinigingsmiddel je daarvoor nodig hebt.

Waarom moet je een koffiemachine reinigen?

Bij iedere kop koffie blijven kleine hoeveelheden koffieolie en koffieresten achter in de machine.

Daarnaast kan kalk ontstaan door mineralen in het water.

Heeft de machine een melksysteem, dan kunnen daar melkresten achterblijven.

Deze vervuilingen ontstaan op verschillende plaatsen.

Denk aan:

• zetgroep;

• leidingen;

• koffie-uitloop;

• bonenmaler;

• lekbak;

• afvalbak;

• melkleiding;

• melkslang;

• melkopschuimer;

• boiler en watercircuit.

Daarom bestaat er niet één universele koffiemachinereiniger die ieder probleem oplost.

Reinigen en ontkalken is niet hetzelfde

Dit is één van de belangrijkste verschillen.

Reinigen richt zich vooral op koffievetten, koffieresten en andere organische vervuiling.

Ontkalken richt zich op kalkaanslag uit water.

Je kunt dus een koffiemachine perfect ontkalken terwijl de zetgroep nog steeds vol koffievet zit.

Andersom kan een schoon koffiesysteem nog steeds last hebben van kalk.

Gebruik daarom het juiste product voor de juiste taak.

Welke koffiemachine reiniger heb je nodig?

In de praktijk kun je reinigingsproducten grofweg in vier groepen verdelen.

1. Reiniger voor het koffiesysteem

Deze producten zijn bedoeld om koffievetten en koffieresten te verwijderen.

Ze worden vaak verkocht als:

• reinigingstabletten;

• reinigingspoeder;

• espresso cleaner;

• koffiemachinereiniger.

Welk type je nodig hebt hangt af van jouw machine.

Gebruik alleen een product dat geschikt is voor het reinigingsprogramma van jouw apparaat.

Wil je meer weten over deze productgroep? Lees dan onze gids welke espresso reiniger werkt het beste?.

2. Melksysteemreiniger

Melkresten vragen om een specifieke reiniging.

Gebruik daarom geen gewone koffiereiniger in een melkslang tenzij de fabrikant dat expliciet voorschrijft.

Vooral machines die dagelijks cappuccino of latte macchiato maken moeten consequent worden onderhouden.

Bekijk hiervoor ons complete stappenplan melksysteem koffiemachine reinigen.

3. Ontkalker

Ontkalker verwijdert kalk uit het watercircuit.

Hoe vaak dit nodig is hangt onder andere af van:

• waterhardheid;

• waterfilter;

• machine;

• verbruik.

Veel moderne machines geven zelf aan wanneer een ontkalkingscyclus nodig is.

Negeer zo’n melding niet langdurig.

4. Koffiemolenreiniger

Ook de koffiemolen kan vervuild raken.

Koffiebonen bevatten oliën die na verloop van tijd in de molen kunnen achterblijven.

Gebruik hiervoor een product of methode die specifiek geschikt is voor koffiemolens.

Lees onze aparte gids over koffiemolen reinigen voor een volledig stappenplan.

Hoe vaak moet je een koffiemachine reinigen?

Er bestaat geen universeel schema dat voor iedere machine geldt.

Een kantoorvolautomaat die honderd koppen per dag zet heeft een ander onderhoudsritme dan een machine thuis die vier koppen zet.

Volg daarom altijd de handleiding van de fabrikant.

Je kunt onderstaande planning wel gebruiken als praktische basis om niets te vergeten.

Dagelijks onderhoud

Bij intensief gebruikte machines controleer je dagelijks de onderdelen die direct vervuild raken.

Lekbak legen

De lekbak vangt spoelwater en gemorste koffie op.

Laat deze niet onnodig lang vol staan.

Maak hem leeg en spoel hem schoon.

Koffieresidubak legen

Gebruikte koffiepucks blijven vochtig.

Wanneer ze lang in een warme machine blijven zitten kan dit onaangename geuren veroorzaken.

Maak de bak daarom regelmatig leeg.

Uitloop controleren

Veeg koffiespatten en resten rond de koffie-uitloop weg.

Hierdoor blijft de machine schoon en representatief.

Melksysteem reinigen

Wanneer verse melk door slangen of een opschuimsysteem loopt, moet het melkgedeelte zeer consequent worden gereinigd.

Volg het dagelijkse reinigingsprogramma van de machine.

Wekelijks onderhoud

Naast dagelijkse taken is het verstandig onderdelen periodiek uitgebreider te controleren.

Zetgroep reinigen

Heeft jouw machine een uitneembare zetgroep?

Controleer in de handleiding of deze met water mag worden afgespoeld.

Gebruik nooit zomaar schoonmaakmiddelen op een zetgroep wanneer de fabrikant dit niet voorschrijft.

Laat onderdelen volledig drogen wanneer dat volgens de handleiding nodig is voordat je ze terugplaatst.

Binnenzijde controleren

Bij sommige machines kunnen droge koffieresten rond de zetgroep of residubak terechtkomen.

Verwijder losse resten voorzichtig volgens de instructies van de fabrikant.

Bonenreservoir controleren

Kijk of zich veel koffieolie of stof in het reservoir ophoopt.

Gebruik geen water rond een koffiemolen of elektronica wanneer dit niet expliciet is toegestaan.

Periodieke dieptereiniging

Een machine kan daarnaast een automatisch reinigingsprogramma hebben.

Daarbij wordt vaak een tablet of reinigingspoeder gebruikt.

De machine spoelt het reinigingsmiddel door het koffiesysteem en verwijdert koffievetten uit delen die je met de hand niet eenvoudig bereikt.

Voer dit programma uit wanneer de machine daarom vraagt of volgens het interval uit de handleiding.

Wanneer moet een koffiemachine worden ontkalkt?

Dat hangt sterk af van het water.

Hard water bevat meer mineralen die kalkaanslag kunnen veroorzaken.

Gebruik je een geschikt waterfilter, dan kan de situatie anders zijn dan wanneer kraanwater rechtstreeks door de machine loopt.

De veiligste regel is daarom:

volg de melding van de machine en het onderhoudsschema van de fabrikant.

Wacht niet tot:

• de koffie langzamer doorloopt;

• de machine veel lawaai maakt;

• de temperatuur verandert;

• storingsmeldingen ontstaan.

Preventief onderhoud is eenvoudiger dan problemen achteraf oplossen.

Waterfilter gebruiken in een koffiemachine

Een waterfilter kan verschillende functies hebben.

Afhankelijk van het type kan een filter onder andere helpen bij:

• verminderen van bepaalde mineralen;

• beschermen tegen kalkvorming;

• verbeteren van smaak;

• constantere waterkwaliteit.

Een filter betekent echter niet automatisch dat onderhoud nooit meer nodig is.

Ook filters moeten tijdig worden vervangen.

Bekijk bij zakelijke installaties daarom altijd welk filter bij de machine en lokale waterkwaliteit past.

Reinigingstablet of reinigingspoeder?

Beide producten kunnen geschikt zijn voor het verwijderen van koffievetten.

Welke vorm je nodig hebt hangt af van de machine.

Heeft jouw volautomaat een programma waarbij een tablet in een apart compartiment wordt geplaatst? Gebruik dan een daarvoor geschikt product.

Werk je met een traditionele espressomachine waarbij backflush-reiniging mogelijk is? Dan kan een poeder passend zijn.

Gebruik nooit blind een product omdat “espresso cleaner” op de verpakking staat.

Controleer altijd:

• geschikt machinetype;

• dosering;

• reinigingsmethode;

• instructies van fabrikant en reinigingsmiddel.
  
  

Kan ik een koffiemachine met azijn ontkalken?

Wij adviseren niet om zomaar huishoudelijke middelen in een koffiemachine te gebruiken.

Fabrikanten kunnen specifieke eisen stellen aan ontkalkingsproducten.

Een verkeerd middel kan onderdelen aantasten of geur en smaak achterlaten.

Gebruik daarom een geschikte koffiemachineontkalker volgens de voorschriften van jouw apparaat.

Kan ik afwasmiddel gebruiken?

Niet in het interne koffiesysteem tenzij de fabrikant dit expliciet aangeeft.

Afwasmiddel is bedoeld voor andere toepassingen en kan resten of schuim achterlaten.

Losse onderdelen die volgens de handleiding met afwasmiddel mogen worden schoongemaakt vormen uiteraard een andere situatie.

Volg ook hier de machinehandleiding.

Koffiemachine reinigen op kantoor

Op kantoor ontstaat een extra probleem: verantwoordelijkheid.

Thuis weet meestal één persoon wanneer de machine is schoongemaakt.

Op kantoor gebruikt iedereen de machine, maar voelt niemand zich automatisch verantwoordelijk voor het onderhoud.

Maak daarom een simpel onderhoudsschema.

Bijvoorbeeld:

Dagelijks
lekbak, residubak, melkonderdelen en buitenzijde.

Wanneer machine aangeeft
automatisch reinigingsprogramma en ontkalking.

Periodiek
zetgroep, bonenreservoir, molen en algemene controle.

Wijs daarnaast één persoon aan die controleert of het daadwerkelijk gebeurt.

Onderhoudsschema voor een zakelijke koffiemachine

Een eenvoudig schema kan er als volgt uitzien:

Gebruik dit als basis en pas het aan op jouw machine.

Waarom smaakt koffie anders wanneer een machine vies is?

Koffieoliën blijven na iedere bereiding achter.

Verse koffieolie is onderdeel van koffie, maar oude opgehoopte resten kunnen de smaak beïnvloeden.

Hierdoor kan koffie bijvoorbeeld:

• bitterder;

• muf;

• vlak;

• onaangenaam

gaan smaken.

Wanneer koffie plotseling anders smaakt terwijl je dezelfde bonen gebruikt, is onderhoud daarom één van de eerste zaken om te controleren.

Het kan uiteraard ook aan maalgraad, dosering, water of de koffiebonen liggen.

Wat gebeurt er als je een koffiemachine niet reinigt?

Slecht onderhoud kan uiteindelijk leiden tot problemen zoals:

• minder lekkere koffie;

• verstoppingen;

• vervuild melksysteem;

• problemen met koffie-uitloop;

• vastlopende onderdelen;

• meer storingen.

Bij een kantoor kan een defecte koffiemachine direct tientallen medewerkers raken.

Een paar minuten onderhoud per dag is daarom vaak veel praktischer dan wachten op een storing.

Gebruik altijd het juiste reinigingsproduct

De term koffiemachinereiniger is breed.

Een product kan bedoeld zijn voor:

Koffievetten
Gebruik een daarvoor geschikte koffiesysteemreiniger.

Melkresten
Gebruik een melksysteemreiniger.

Kalk
Gebruik een geschikte ontkalker.

Koffiemolen
Gebruik een reiniger of methode die geschikt is voor molens.

Dit onderscheid voorkomt dat je een probleem probeert op te lossen met het verkeerde product.

Reinigingsproducten voor koffiemachines

Bij Buro Bonen vind je verschillende producten voor het onderhouden van koffie- en espressomachines.

Bekijk het actuele assortiment in onze categorie Reiniging & Onderhoud.

Weet je niet welk middel bij jouw machine past?

Controleer eerst het merk en model van de machine en kijk vervolgens welk reinigingsproces nodig is.

Bij twijfel kun je altijd contact met ons opnemen.

Veelgestelde vragen over een koffiemachine reinigen

Hoe vaak moet ik mijn koffiemachine reinigen?

Dat hangt af van het type machine en hoe intensief deze wordt gebruikt. Volg altijd het onderhoudsschema van de fabrikant en voer reinigingsprogramma’s uit wanneer de machine daarom vraagt.

Wat is het verschil tussen reinigen en ontkalken?

Reinigen verwijdert vooral koffievetten en organische resten. Ontkalken verwijdert minerale kalkaanslag uit het watersysteem.

Welke reiniger heb ik nodig voor mijn koffiemachine?

Dat hangt af van wat je wilt reinigen. Voor koffievetten gebruik je koffiemachinereiniger, voor melk een melkreiniger, voor kalk ontkalker en voor de molen een daarvoor geschikt product.

Moet een koffiemachine op kantoor vaker worden gereinigd?

Een machine die intensiever wordt gebruikt zal doorgaans vaker onderhoud vragen. Baseer het schema daarom op de instructies van de fabrikant en het daadwerkelijke gebruik.

Kan ik een koffiemachine met azijn reinigen?

Gebruik geen huishoudelijk middel zonder te controleren of de fabrikant dit toestaat. Een speciale reiniger of ontkalker die geschikt is voor de machine is de veiligere keuze.

Moet ik de koffiemolen ook reinigen?

Ja. Ook in een koffiemolen kunnen koffieresten en oliën achterblijven. Gebruik daarvoor een methode die specifiek geschikt is voor koffiemolens.

Hoe reinig ik het melksysteem?

Gebruik het reinigingsprogramma en een daarvoor geschikte melkreiniger. Bekijk voor het volledige proces onze aparte gids over het reinigen van een melksysteem.

Koffiemachine reiniger bestellen bij Buro Bonen

Goed onderhoud begint met het juiste product voor het juiste onderdeel.

Bij Buro Bonen vind je reinigingsmiddelen voor verschillende onderdelen van koffie- en espressomachines.

Bekijk onze categorie Reiniging & Onderhoud of neem contact met ons op wanneer je niet zeker weet welke reiniger bij jouw machine past.